Thérèse Boer – onberispelijk gekleed in een donker pak met een zwarte verenkraag – ontvangt ons in De Librije in Zwolle. Hier begon ze 33 jaar geleden het avontuur met Jonnie Boer, die het restaurant al binnen een jaar naar zijn eerste ster kookte. Met hem kreeg ze ook twee kinderen, Jimmie (26) en Isabelle (23,) die nu respectievelijk als kok en als gastvrouw zijn verbonden aan De Librije. Het restaurant dat al meer dan twintig jaar onafgebroken kan bogen op drie Michelinsterren, een unicum in binnen- en buitenland. Het is een hotspot voor bekend en onbekend Nederland. Regelmatig worden internationale klanten ingevlogen, met helikopter of privévliegtuig.
Tijdens het interview – tussen lunch en diner – maakt Jochem Myjer met veel misbaar, struikelend en vallend, zijn entree in de lege eetzaal om Thérèse even gedag te zeggen.
Thérèse: ‘Die grap haalt hij ieder jaar uit, omdat je bij binnenkomst gewaarschuwd wordt voor het afstapje. Als hij hier in Zwolle optreedt, logeert hij altijd in ons hotel.’ Ze kan er om lachen. Iets wat haar na het plotselinge overlijden van Jonnie een jaar geleden af en toe weer lukt, zal ze later in het gesprek vertellen.
Hoe ontmoet ik jou vandaag?
‘Ik zit nog steeds vol verdriet, maar ik krijg het wel langzaam een beetje onder controle. Ik doe af en toe weer iets leuks, zoals een hapje eten met vrienden of iets fijns met de kinderen. En dan mis ik hem vooral heel erg. Het maakt me ook boos. Dan denk ik: waarom moest dit nou? Waarom ben je weg? Hij was nog zo volop aan het leven, steeds meer met zijn gezondheid bezig, en ook met de toekomst. We wilden het net wat rustiger aan gaan doen. Ons huis in Bonaire was net af, daar wilden we vaker naartoe. We wilden gaan reizen... En dan gebeurt dit! Verder verschilt het van dag tot dag. De ene dag word ik sterker wakker dan de andere. Je moet dit echt hebben meegemaakt om te weten wat het is. Je hebt allerlei soorten pijn, maar deze pijn is niet onder woorden te brengen, maar wel ontzettend heftig en diep. Ik voel me gewoon geen compleet mens meer.’
Jullie waren zowel zakelijk als privé een twee-eenheid...
‘Ja, 24 uur per dag samen. In de afgelopen 35 jaar hebben we misschien drie nachten niet samen geslapen. Elke beslissing namen we met zijn tweeën, zowel privé als zakelijk. Alsof we een Siamese tweeling waren, inderdaad. Als yin en yang vulden we elkaar perfect aan. Jonnie de ‘hardopdenker’ die alles wat hem voor de mond komt eruit flapt. Creatief met zijn handen, druk, humorvol. Ik iets meer nadenkend en rustiger, meer het zakelijke brein. Dus tegengesteld, maar heel complementair.’
‘Deze pijn is niet onder woorden te brengen... Ik voel me gewoon geen compleet mens meer’
Hoe red je het dan in je eentje zonder hem?
‘De enige manier om hier mee om te gaan voor mij is doorgaan met werken, omdat ik weet dat Jonnie dat gewild had. Jonnie zou zeggen: ‘Genoeg gehuild, genoeg verdriet, aan de slag.’ Dat geeft me heel veel kracht. Ook om er te zijn voor mijn kinderen, het team en het bedrijf. Gelukkig hou ik heel erg van mijn werk.’
Moest je ontdekken wie Thérèse is zonder Jonnie?
‘Ja, ik heb echt het gevoel dat ik opnieuw moet leren leven. Ik ben toch al vanaf mijn zeventiende bij Jonnie. Dankzij hem ben ik de vrouw geworden die ik nu ben. Voor ik Jonnie leerde kennen, was ik een wilde en tegendraadse puber. Ik ben ook heel lang zwaar punk geweest. Met paars haar, zwart omrande ogen en veiligheidsspelden door mijn oren. Op school ging het slecht toen ik hem ontmoette. Door zijn invloed ben ik netjes weer naar school gegaan en daarna de Hotelschool gaan doen. Gevolgd door nog allerlei studies. Jonnie activeerde mij enorm en was heel ambitieus. Ik stimuleerde en steunde hem ook in alles. We zijn echt met elkaar gegroeid naar het uiteindelijke succes. Zonder elkaar waren we allebei niet zo ver gekomen.’
En dan dus ineens alleen...
‘Ja, ineens moet ik dingen alleen doen. Ik werd daar ook heel angstig van. Vlak na zijn overlijden durfde ik niet eens alleen de straat op. Dan haalden de kinderen me op om die vijftig meter van huis naar de zaak te overbruggen. Dat gaat nu veel beter, maar wat me nog steeds niet lukt is om ’s avonds alleen thuis te zijn. Ik heb wel het huis verkocht, omdat daar gewoon te veel herinneringen aan kleven. Dat gaf me een naar gevoel.
Ik ben samen met Jimmie en Isabelle onder één dak gaan wonen in een pand met drie appartementen boven elkaar. We laten elkaar met rust, maar we doen ook veel dingen samen. Dat geeft wel heel veel steun moet ik zeggen. Maar alleen thuiskomen of alleen ’s ochtends wakker worden, die confrontatie blijft heel veel pijn doen. Nog steeds hoop ik elke ochtend als ik wakker word dat hij weer naast me ligt. En dat ik wakker ben geworden uit een heel nare droom.’
‘Ik was nooit zo bijgelovig, maar ik krijg regelmatig signalen waardoor ik weet dat hij bij mij is’
Zijn er momenten waarop je denkt: gelukkig is dát voorbij?
‘De feestdagen natuurlijk, dat zullen wel altijd moeilijke dagen blijven. En zijn verjaardag in januari waarop hij 61 zou zijn geworden. Ik was op Bonaire met heel veel lieve vrienden. We zijn gaan varen en vissen en hebben daarna een glas wijn gedronken in het water. Zoals Jonnie het zelf gewild had op zijn verjaardag. Daarna hebben we op een gedenkplekje voor hem steentjes neergelegd.’
‘Nog steeds hoop ik elke ochtend als ik wakker word dat hij weer naast me ligt. En dat ik wakker ben geworden uit een heel nare droom’
Ervaar je zijn aanwezigheid nog weleens?
‘Ik was nooit zo bijgelovig, maar ik krijg regelmatig signalen waardoor ik weet dat hij bij mij is. Gisteren nog, ik was me aan het aankleden toen ineens de lichten allemaal gingen knipperen in mijn slaapkamer. Dat gebeurde vroeger nooit. Ik hoor ook heel vaak een koekoek bij ons huis. Jonnie maakte altijd het geluid van een koekoek als hij in De Librije in de keuken stond en hij me nodig had. Van de week deed Isabelle haar gordijnen open, zat er een vogel voor haar raam, die haar recht bleef aankijken. Dat bleek een koekoek te zijn. Die komen normaal ook helemaal niet in de stad voor. Voor mij zijn dit signalen waarmee Jonnie laat weten dat we het goed doen.’
Hoe staat je zoon Jimmie hierin?
‘Jimmie heeft hier wat minder mee, maar zelfs hij stond een keer perplex. Dat was op nieuwjaarsdag, dan maken we traditioneel een foto op het strand. We tekenen dan een hart in het zand en schrijven daarin Bonne année en zetten dat op social media. Op dat moment verscheen er een regenboog die veranderde in een halo, een kring rond de zon, echt pal boven ons. Een halo staat voor de verbinding tussen hemel en aarde, in de religie is het een ‘wakend oog’. Jimmie is de nuchterheid zelve, maar zelfs hij kon er met zijn pet niet bij.’
Heb je je weleens afgevraagd waarom hij – een man in de kracht van zijn leven – ineens uit het leven gerukt moest worden?
‘Als iemand het me kon vertellen, wil ik het niet eens weten. Ik denk dat het me heel boos zou maken. Het voelt heel oneerlijk. Ik zie het maar gewoon als domme pech. Dat zeiden de artsen ook in het ziekenhuis op Bonaire waar het gebeurde. Hij was de dag ervoor niet lekker, benauwd. Toen ze hem onderzochten en uiteindelijk een bloedprop vonden wilden ze hem net bloedverdunners geven toen hij een embolie kreeg, een bloedprop die losschoot. Later leidde dit tot een hartstilstand. Het wrange is, als die bloedprop de andere kant op was geschoten, dan had het gewoon goed kunnen komen. Maar daar wil ik niet te veel bij stil staan. Dat helpt niet als ik probeer om het allemaal een plek te geven.’
‘Ik pak weer even de moederrol op. Over een paar jaar kom ik wel weer aan mezelf toe’
Was je erbij?
‘Ja, ik was overal bij, toen hij die embolie kreeg en ook die hartstilstand en ze hem gingen reanimeren. Echt afschuwelijk! Die beelden staan op mijn netvlies gebrand en ik word daar nog elke dag mee wakker. Isabelle zegt dat ik daar EMDR-therapie voor moet gaan doen. Voor haar was die nacht in het ziekenhuis ook traumatisch en zij heeft daar heel veel baat bij gehad. Daardoor heeft ze nu geen nachtmerries meer. Maar ik wil die beelden, hoe afschuwelijk ook, nog niet kwijt. Ik ben bang dat als ik die loslaat, ik Jonnie ook echt kwijtraak.’
‘Jonnie zou zeggen: genoeg gehuild, genoeg verdriet, aan de slag. Dat geeft me heel veel kracht’
De Librije heeft zijn drie Michelinsterren behouden. Wat gebeurde er met jou toen dat nieuws tot je kwam?
‘Ik moest ontzettend hard huilen van geluk en van verdriet. Normaal gesproken haalt Michelin altijd een ster weg als de chef vertrekt of wegvalt. Als dat was gebeurd had ik het begrepen, want dat zijn nu eenmaal hun regels. Ze hadden gelukkig al wel iets laten doorschemeren. Ze belden een dag van tevoren om de ode die aan Jonnie zou worden gebracht, door te spreken. Toen hebben ze indirect laten doorschemeren dat ik me geen zorgen hoefde te maken. Het moment zelf was overweldigend. Duizend collega’s in de zaal, die allemaal gingen staan en hun handen kapot klapten. Kippenvel. Een bizar moment.’
Doet het jou pijn als er mensen zijn die denken dat De Librije zonder Jonnie minder zou zijn?
‘In het begin dacht ik zelf ook dat mensen niet meer zouden komen omdat hij er niet meer is. Ook al weet ik dat we altijd op driesterrenniveau zijn gebleven, dankzij Nelson Tanate die al heel lang chef is. Mijn angst werd gelukkig niet bewaarheid, integendeel. We hadden het altijd al heel druk, maar we zitten nu nog langer van tevoren volgeboekt. Ook met buitenlandse gasten, sommigen komen echt speciaal voor ons hier naartoe. Sommigen zelfs met een helikopter of hun eigen vliegtuig. Dat zijn vaak mensen die op reis gaan om driesterrenrestaurants te bezoeken.’
Vorig jaar was er bij Omroep MAX de serie De Opvolging te zien waarin Jonnie en jij aankondigden een stapje terug te doen om ruimte te geven aan Jimmie, Isabelle en chef Nelson. Is er iets veranderd in die plannen?
‘Nee, behalve dat ik als gastvrouw en sommelier wel De Librije blijf draaien. Het maken van lange reizen, wat ik met Jonnie wilde doen, schuif ik op de lange baan. Daarom gaat Isabelle, die mij uiteindelijk als gastvrouw gaat vervangen, nu eerst een wijnbar opzetten. Die openen we op mijn verjaardag in mei, dat is dan gelijk mijn verjaardagscadeau, en het maakt mijn verjaardag een beetje draaglijker zonder Jonnie. Ik blijf dus gewoon even zitten, zodat Isabelle en Jimmie ruimte krijgen om in het reine te komen met alles. Ik pak weer even de moederrol op. Over een paar jaar kom ik wel weer aan mezelf toe. Het nieuwe huis op Bonaire heb ik in de tussentijd in de verhuur gedaan.’
Kun jij je intussen een toekomst voorstellen waarin weer ruimte komt voor vreugde?
‘Dat vind ik nog steeds heel moeilijk. Ik kan nu wel weer af en toe een beetje lachen, als zo’n Jochem bijvoorbeeld binnenvalt. Maar dan denk ik meteen: dat mag niet. Dan krijg ik een schuldgevoel. Ik voel me dan niet loyaal aan Jonnie. Hoe kan ik lachen als hij dood is, ik moet verdrietig zijn.’
Zou Jonnie willen dat je alleen blijft?
‘Ik weet het niet, hij was ook wel een jaloerse man. Hij zou in ieder geval willen dat ik weer gelukkig word. Voorlopig moet ik er echt niet aan denken, al helemaal niet seksueel. Ik heb dat nooit zo gehad. Jonnie was de eerste man die dat bij mij heeft kunnen losmaken. En een liefde zoals met Jonnie, dat gaat één mens niet twee keer meemaken in één leven. Dus als er ooit iemand komt, dan wordt het anders. Maar heb ik daar zin in? Ik zou wel een leuk reismaatje willen vinden, want ik wil nog wel heel graag meer van de wereld zien. Niet alleen voor mezelf, maar ook voor Jonnie, die dat heel graag wilde.’
‘Dat ik 36 jaar zoveel liefde – een grote, allesomvattend liefde – en zoveel bijzondere dingen met hem heb ervaren, dat is een zegen’
Wat heb jij het afgelopen jaar over jezelf geleerd?
‘Dat ik sterker ben dan ik dacht. Als iemand anderhalf jaar geleden tegen mij had gezegd dat Jonnie zou overlijden, dan had ik gezegd; neem mij dan ook maar gelijk mee. Dan wil ik niet eens meer leven. Ik heb ook echt momenten gehad dat het voor mij niet meer hoefde. Maar alleen al voor mijn kinderen, het personeel en al die lieve vrienden die we hebben, wil en moet ik er wat van maken. Het is ook Jonnies stem in mijn hoofd die op die manier tegen me praat. Alles wat we hebben opgebouwd moet ik nu voortzetten. Want het is nog steeds mijn droom dat De Librije van familie op familie blijft doorgaan als driesterrenrestaurant. En dan is er nog die andere droom: ooit oma worden. Dat er allemaal kleine Jonnies hier rondlopen, die zijn DNA hebben, want dat heb ik natuurlijk niet.
Weet je, af en toe heb ik nu zelfs een moment dat ik me heel dankbaar voel. Dat ik 36 jaar zoveel liefde – een grote, allesomvattend liefde – en zoveel bijzondere dingen met hem heb ervaren, dat is een zegen die misschien maar heel weinig mensen krijgen in het leven...’
THÉRÈSE in het kort
Thérèse Boer (1971) is gastvrouw en sommelier bij De Librije in Zwolle. Vorig jaar april overleed haar man Jonnie Boer op zestigjarige leeftijd plotseling aan een longembolie. Met hem bouwde ze een uniek gastronomisch instituut van internationale klasse op. Daarvoor nam ze afgelopen februari de Johannes van Damprijs in ontvangst.
Bij het dertigjarig jubileum van De Librije in 2023, maakten Thérèse en Jonnie samen bekend dat ze het bedrijf geleidelijk gingen overdragen aan hun kinderen Jimmie en Isabelle en aan chef-kok Nelson Tanate. Samen met Astrid Joosten heeft Thérèse de online wijnwinkel Astrid & Thérèse, waar ook haar eigen wijnlijn Kus van Thérèse wordt verkocht. In april 2026 verschijnt het boek Puur Jonnie, een ode aan Jonnie Boer.
MET DANK AAN: LYAN VAN FURTH, PIETER D’HOOP, NEXT LEVEL MEDIA/DWAYNE MAIKEL.
