Deze week, op maandag 20 april, is de VRT een campagne gestart tegen desinformatie met tips over hoe we, nu AI en deepfakes om zich heen grijpen, in godsnaam nog echt van nep kunnen onderscheiden. Influencer en kunsthistorica Anna-Livia Smekens is één van de ambassadeurs die ons wegwijs zullen maken.
ANNA-LIVIA SMEKENS (27) «Ik maak deel uit van de generatie die op de AI-trein is gesprongen, vaak zonder dat we erbij stilstonden: je postte iets op Instagram en een algoritme zette er een liedje onder dat je niet zelf koos. En van ChatGPT wilden we allemaal weten: wat kon je ermee doen en wat niet? Voor ons was AI een betoverend machientje dat ons leven binnensloop, en onderweg zijn we vergeten er kritisch mee om te gaan.»
HUMO En dat is nu wel nodig.
SMEKENS (knikt) «Vroeger volstond het om bij deepfakes te letten op schaduwen en handen: bij bewegend beeld zag je dat de handen niet echt volgden of dat er opeens een vinger ontbrak, en bij foto’s hoefde je maar in te zoomen om te zien dat er iets niet klopte. Maar AI is zo snel zo goed aan het worden dat je aan dat soort tips straks nog maar weinig hebt.
»Weet je dat de eerste deepfakes zijn gemaakt op het platform Reddit? Het waren pornovideo’s met gefakete acteurs en beroemdheden, gemaakt door een gebruiker met de naam Deep Fake – om de etymologie van het woord even te verklaren. Ik ben ook gaan graven in alle mogelijke vormen van deepnudes, mensen die door AI worden uitgekleed voor pornografische doeleinden. Ik ben me rot geschrokken: het is allemaal nog veel erger dan ik dacht. Ik wist niet dat ook Vlaamse influencers daar het slachtoffer van waren. Steffi Mercie, bijvoorbeeld.
»Al gaat het hier nog niet zo ver als in de VS. Daar kun je gewoon video’s bestellen. Wil je een trio zien met Millie Bobby Brown, Kate Winslet en Tom Hanks? Dat wordt gegenereerd in een wip.»
HUMO Wow. Wie maakt dat?
SMEKENS «Die gasten zitten allemaal op het darkweb. Al heeft iedereen ondertussen toegang tot de tools, ook jongeren die er de gevaren niet van inzien. In plaats van echte naaktfoto’s worden nu vaak beelden gelekt van meisjes die nooit naakt voor een camera hebben gestaan. ‘Dat is AI, dat is niet echt, dus dat is niet erg,’ zeggen die jongeren dan. Maar het líjkt wel echt.»
HUMO De situatie klinkt redelijk hopeloos.
SMEKENS «Dat zou je denken, maar je voelt dat we beginnen te beseffen dat er grenzen moeten worden getrokken. Zolang de wereld in verdienmodellen denkt, zullen de techbedrijven alleen maar doen alsóf ze er werk van maken.»
HUMO We zullen onszelf moeten redden.
SMEKENS «Dat gebeurt! Almaar meer jongeren stappen af van sociale media, weigeren naar AI-muziek te luisteren. De argwaan neemt toe. Zelfs van iets waaraan een kunstenaar tien uur heeft gewerkt, denk ik nu: dit is AI. Dat is jammer, maar je kunt beter té voorzichtig zijn.»
JOHAN SEBASTIAAN STUER
Muggen
Ik mis mijn muggenbeten Oh, muggen uit de tropen Ik zal u welkom heten Mijn raam staat altijd open
