In de eerste aflevering van het tweede seizoen van de serie Máxima, momenteel op VTM, is Inés Zorreguieta te zien als bruidsmeisje van haar zus. Vijf afleveringen later eindigt seizoen 2 bij de inhuldiging van Willem-Alexander in 2013. Maar elke Nederlander weet hoe het verhaal verder gaat en welke tragische gebeurtenis de koningin en haar familie vijf jaar later trof. De beelden van juni 2018 staan dan ook op het netvlies van heel Nederland gebrand. Tijdens de opening van een radiotherapiecentrum nam een zichtbaar geëmotioneerde koningin Máxima voor de camera’s het woord. ‘Ik vraag uw begrip, ik vind het moeilijk. Ik heb iets opgeschreven, misschien moet ik het voorlezen’, begon ze met een onzekere en trillende stem. ‘Vandaag ben ik weer aan het werk na een moeilijke tijd. Ik ben eigenlijk blij dat ik dit bezoek aan het protonentherapiecentrum in Groningen heb kunnen doen, omdat het zoveel betekent voor mensen met kanker. Mensen die ziek zijn, maar toch met hoop op genezing. Mijn kleine, lieve, begaafde zusje Inés was ook ziek. Ze kon geen vreugde vinden, ze kon niet genezen. Onze enige troost is dat ze nu eindelijk vrede heeft kunnen vinden.’
HELPENDE HAND
Máxima dankte Nederland voor de steunbetuigingen ‘in deze hele zware periode’. Nog geen twee weken eerder was Inés Zorreguieta op 33-jarige leeftijd levenloos aangetroffen in haar appartement in Buenos Aires. De familie was op de hoogte geweest van Inés’ strijd tegen depressie, en Máxima had haar proberen te overtuigen om in Nederland te komen wonen, zodat ze haar beter kon bijstaan. Haar dood was een enorme klap. Sindsdien ijvert Máxima om taboes rond mentale gezondheid en therapie te doorbreken om gelijkaardige tragedies te voorkomen, met een helpende hand van de prinsessen Amalia en Alexia.
DEPRESSIES EN EETSTOORNIS
Inés was het jongste van de Zorreguieta-kinderen, na Máxima en hun broers Martín en Juan. Ondanks een leeftijdsverschil van ruim dertien jaar waren de zussen hecht: Inés was in 2002 een bruidsmeisje op het huwelijk met – toen nog – prins Willem-Alexander, vijf jaar later werd ze meter van prinses Ariane. Inesita, zoals ze in familiekring liefkozend werd genoemd, droeg de jongste dochter van Willem-Alexander en Máxima bij haar doopsel zelfs de kerk binnen. Ze had als tiener zang en gitaar gestudeerd, een passie die haar altijd bijbleef, en in 2014 stond ze op het podium van het New Voices-festival. Met een diploma psychologie op zak trok Inés naar het Centraal-Amerikaanse Panama, waar ze bij de Verenigde Naties aan de slag ging. Ze keerde in 2012 terug naar Argentinië, nadat haar huwelijk met een universiteitsliefde was gestrand. De lokale pers maakte vervolgens gewag van mentale problemen: Inés werd in Buenos Aires opgenomen in een psychiatrische kliniek wegens depressies en een eetstoornis. De toekomst leek haar weer toe te lachen toen ze in 2016 een prestigieuze baan kreeg van de Argentijnse president, die haar vroeg zijn sociaal beleid mee uit te tekenen. Een jaar later overleed echter haar en Máxima’s vader, Jorge Zorreguieta, en enkele maanden later stapte Inés zelf uit het leven. Om haar muzikale zusje te eren, zong de koningin op de uitvaart Knockin’ on Heaven’s Door.
MÁXIMA IN 2018
‘Onze enige troost is dat mijn zusje Inés vrede heeft kunnen vinden’
ANGST EN SCHAAMTE
Die zesde juni 2018, toen het lichaam van haar tante gevonden werd, staat prinses Amalia nog als gisteren voor de geest. ‘We kregen het nieuws, ik werd om zes uur wakker gemaakt. We moesten zo snel mogelijk naar Argentinië, want de volgende dag was de begrafenis. Zo gaat dat daar’, vertelde ze in het boek dat voor haar achttiende verjaardag werd gepubliceerd. ‘Ik ben die dag zelf nog wel naar school gegaan. Dat was achteraf geen goede beslissing. Maar ja. Het was totale stress. Dus ik had me wel mooier aangekleed dan normaal, en helemaal opgemaakt. Zo kun je het soms verbergen als je ergens mee zit, als een laagje lak over iets wat gebroken is. Maar ja, je breekt alsnog. Ik kon alleen maar huilen. En dan kan geen mascara of jurkje je meer redden.’ De prinses voegde eraan toe dat ze probeert te denken dat Inés ‘het beter heeft nu. Dat ze bij mijn opa is.’ Voor koningin Máxima was de ontreddering compleet: zij had verschillende pogingen ondernomen om haar zus over te halen in Nederland te komen wonen. ‘We hebben met ons beste kunnen geprobeerd haar te begeleiden, maar de realiteit is dat je geen professional bent’, zei ze in een interview voor haar vijftigste verjaardag. ‘We hebben ons best gedaan, in die tijd wisten we niet beter. Als iemand in je familie zelfmoord pleegt, is er niet alleen frustratie en verdriet. Er komt van alles bij kijken: angst, schaamte, er speelt van alles. Het is iets gecompliceerder dan een normale dood’.
ZOEKTOCHT
Máxima besloot haar rouw en haar rol aan te wenden voor het grotere goed, en in maart 2022 stond ze mee aan de wieg van MIND Us, een organisatie die ervoor ijvert dat de mentale gezondheid van jongeren de juiste aandacht krijgt en dat het probleem bespreekbaar is. ‘Mijn eigen motivatie om mee te doen is heel persoonlijk’, sprak de koningin bij de lancering. ‘Het heeft te maken met mijn zoektocht na de dood van mijn zusje Inés, in juni al vier jaar geleden. Toen zij overleed, was ze 33 jaar. Dan word je overspoeld door heel veel gevoelens. Verdriet, verlies, machteloosheid. Dat het zo ver was gekomen en je haar niet hebt kunnen helpen. Maar we wisten niet goed hoe… Het was moeilijk om erover te praten. Haar dood maakte heel veel gevoelens los. En steeds maar weer de vraag: hadden we méér kunnen doen?’ Máxima merkte al snel dat ze niet alleen was. ‘Ik hoorde van heel veel mensen dat ze hetzelfde hadden doorgemaakt met een familielid of een vriend of vriendin. Hoe kan je iemand met mentale problemen echt helpen? Ik ben me hier toen verder in gaan verdiepen.’
MÁXIMA
‘We hebben ons best gedaan voor Inés, maar we zijn geen professionals’
ALEXIA OP DE BANK
De koningin reeg de werkbezoeken aaneen en sprak met tal van professionals. Het scherpte haar missie enkel aan: Nederland aan het praten krijgen over mentaal welzijn en therapie. ‘Dat is wat ik wil voorkomen in de toekomst’, zei Máxima over het drama in haar eigen leven. ‘Dat is de geleerde les van mijn ervaring met mijn zusje.’ Ze voegde meteen de daad bij het woord en deelde mee dat prinses Alexia, haar middelste dochter, al bij een therapeut op de bank had gezeten, en dat ze daar ‘trots’ op was: ‘Ik ben de eerste die heeft gezegd: het is heel fijn om met iemand te praten, en zeg het maar gewoon, het is geen issue. We hebben allemaal momenten en als er dan hulp te vinden is, waarom niet?’ Prinses Amalia had bij haar achttiende verjaardag zelf al onomwonden verklaard dat therapie haar helpt. ‘Ik vind het geen taboe. En geen probleem om dat in het openbaar te zeggen. Soms wordt het me allemaal te veel, school, vrienden, en dan praat ik met iemand. Als ik er behoefte aan heb, maak ik een afspraak. Even je hart luchten, en dan ben ik weer voor een maand klaar. Af en toe praten met een professional vind ik heel normaal, zeker ook na wat er met mijn tante is gebeurd. Iedereen praat over gezond eten en sporten. En dat ís ook heel belangrijk. Maar hoe belangrijk is het om je mentale gezondheid bij te houden? Het een kan niet zonder het ander.’
ALEXIA
‘Ik bel mijn moeder soms twee keer per dag. Contact is voor onze familie heel belangrijk’
HELE GROTE GLIMLACH
Afgelopen zomer was het prinses Alexia die klare taal sprak. Tijdens het jaarlijkse persmoment met de Oranjes hekelde ze de toxiciteit van sociale media. ‘Ik ben heel blij dat wereldwijd mentale problemen bij jongeren niet meer worden afgedaan als ‘dat hoort bij de leeftijd’. Dat het serieus wordt genomen. Ik weet als geen ander hoeveel impact sociale media, en vergeleken worden met iemand anders, op iemand kan hebben. Wat ik doe om mentaal fit te blijven, is blijven praten. Met vrienden, met mijn ouders of iemand anders die ik vertrouw.’ Ook nu ze in Londen studeert en woont, blijft Alexia haar hart luchten bij koningin Máxima. ‘Ik bel haar soms wel twee keer per dag. Net als de meeste mensen die het huis uit zijn, denk ik, iets vaker met mijn moeder dan met mijn vader. Maar contact is voor onze familie heel belangrijk. Voor mezelf ook. We hebben graag contact. Niet omdat het moet, maar omdat het kan.’ Hun zus en tante mag de strijd tegen haar demonen dan verloren hebben, dankzij Máxima en haar dochters is de herinnering aan Inés springlevend. Toen de koningin vijf jaar geleden in een tv-gesprek de vraag kreeg of ze denkt dat haar zus in de hemel is, kreeg ze tranen in de ogen. ‘Ik weet niet waar ze is’, klonk het antwoord. ‘Maar weet u, als ik aan haar denk nu, en dat heeft me wat jaren gekost, denk ik met een hele grote glimlach aan haar. En dat vind ik heel fijn’.
MÁXIMA
VTM • donderdag • 21u45
Denk je aan zelfmoord en heb je nood aan een gesprek, dan kan je terecht bij de Zelfmoordlijn op het nummer 1813 of via www.zelfmoord1813.be
