Gefeliciteerd met de geboorte van Marcel! Lukte het om tijdens die eerste weken echt te cocoonen, of kon je het werk moeilijk los-laten?
‘Ik heb een paar weken volledig op planeet Baby geleefd. En die was erg roze en zacht. (lachje) Een baby krijgen is het meest ongelofelijke wat ik ooit heb meegemaakt. De wolk van liefde waarin je leeft alleen al. Ik was me er erg van bewust dat die eerste periode nooit terugkomt en dat de binding die je dan met je kindje maakt bepalend is. Marcel en ik hebben dan ook zoveel geskind samen! (huid-op-huidcontact, red.) Het was belangrijk voor mijn man (N-VA-Kamervoorzitter Peter De Roover, red.) en mij om een klein, veilig coconnetje te creëren. Geen werk, geen pers, gewoon wij drieën. Oké, ik kreeg weleens telefoon van het bureau, als er iets superdringend was of als ze ergens mijn visie over wilden. Maar verder was ik niet van mijn roze wolk te krijgen.’
Hoe was het om weer aan het werk te gaan en afstand te nemen van Marcel?
‘Ik ga er niet flauw over doen: ik ben vroeger begonnen dan de bedoeling was. Mijn moederschapsrust liep tot half september, maar ik pakte de draad half augustus weer op omdat een van onze schepenen ook in bevallingsverlof ging en ik absoluut zelf de budgetbesprekingen wilde doen in het stadhuis. En hoewel Marcel naar de liefste onthaalmoeder gaat, liet ik toch een traan toen ik hem daar voor de eerste keer afgaf. Ik vind het mentaal fijn om weer aan het werk te zijn, omdat je wereld heel klein wordt als je alleen maar met je baby bezig bent. Maar fysiek vind ik het heel moeilijk om hem niet bij me te hebben. Tijdens de kraamtijd leefde ik 24/7 met mijn baby op mijn lijf. Nu is het contrast plots groot. Daarom neem ik hem soms mee naar het werk, als ik de hele dag alleen maar op mijn bureau hoef te zijn bijvoorbeeld. Waarom niet? Het is een droombaby – hij lacht altijd, eet goed, slaapt goed, vindt alles prima. En ik heb geen kind gemaakt om hem vervolgens nooit te zien. Marcel is ondertussen een echt zonnetje op kantoor. (lacht) Een van mijn adviseurs kwam bijvoorbeeld onlangs aankloppen: ‘Ik heb zo’n zware week gehad, mag ik even komen knuffelen met Marcel?’’
‘Marcel gaat soms mee naar kantoor. Ik heb geen kind gemaakt om hem nooit te zien’
‘Mijn absolute motto als mens: we worden niet voor onszelf alleen geboren’
Kan je de mama afzetten als je de burgemeester moet zijn en omgekeerd?
‘Ik zie niet in waarom dat zou moeten: ik vind dat die rollen wel in elkaar mogen overlopen. Ze lijken in zekere zin zelfs op elkaar, omdat ze allebei over moederschap gaan. Vandaag zijn de verschillende identiteiten die wij als mens hebben zo afgebakend dat het lijkt alsof ze niet met elkaar in aanraking mogen komen. Dat vind ik raar, dus ik probeer er een ‘ronder’ geheel van te maken. Ik ben een kind van zelfstandigen. Voor hen was het de normaalste zaak van de wereld dat ik als peuter meeging naar de winkel. Ze deden in chocolade en ik herinner me nog dat ik als piepklein meisje op een hoge stoel werd gezet wanneer zij bestellingen inpakten voor de najaarsperiode. En dat ik dan ook zakjes mocht vullen. (lacht) Daardoor wist ik wat ze deden of waarom ze soms laat thuis waren. Ik maakte deel uit van hun werk, en dat wil ik ook voor Marcel. Ik vind het heel belangrijk dat hij ziet: mama is niet alleen maar weg. Ik ben ook van alles aan het doen waar hij trots op kan zijn en waar hij zich verbonden mee kan voelen. Hopelijk voelt hij zich later op die manier niet alleen als ik aan het werk ben. Ik let wel op zijn privacy. Hij komt soms mee naar mijn bureau, maar is geen publieke mascotte en komt niet herkenbaar online.’
Moeder en burgemeester zijn lijken op elkaar, zeg je.
‘Als je een goede mama bent, kan je ook een goede burgemeester zijn. Want als mama leeft je hart vanaf de geboorte van je kind buiten je lichaam en leef je niet dus alleen voor jezelf. Als burgemeester is dat ook zo. Op Marcels geboortekaartje staat de zin: We worden niet voor onszelf alleen geboren. Het is ook mijn absolute motto als mens. Als burgemeester moet ik ervoor zorgen dat iedereen een mooiere stad aan zijn kinderen kan doorgeven en dat zaken van waarde bewaard blijven. Dat betekent dat ik soms wat strenger moet zijn, net als bij het moederschap. Maar niet op een betuttelende manier; Marcel is mijn eigendom niet. Antwerpen is dat evenmin. Ik zie de stad soms als een groot huishouden waarvan ik de mama ben. Logischerwijs wil ik er vooral een warme cocon over weven, zoals ik dat doe voor mijn baby.’
Je leven ligt onder een vergrootglas sinds je burgemeester bent. Vind je dat moeilijk?
‘Ja, zeker nu Marcel er is. Het moeilijkste moment was toen hij pas geboren was. Ik wilde geen journalisten voor de deur van mijn ziekenhuiskamer, dus Peter en ik hadden besloten om de geboorte pas aan te kondigen wanneer wij er klaar voor waren. Toch ontstond al gauw de druk om het sneller bekend te maken, omdat het ziekenhuis meermaals werd gebeld door journalisten die informatie probeerden te ontfutselen van het personeel. Dat was heel onaangenaam en gaf me het gevoel dat ik de controle over mijn leven kwijt was. Er wordt ook veel voor mij bepaald in die functie. Alles is strak gepland en getimed. Waar ik vroeger als schepen ergens last minute kon binnenspringen, moet dat nu dagen op voorhand worden aangekondigd. Want men wil ‘de burgemeester’ gepast ontvangen. Dat is fijn en lief, begrijp me niet verkeerd, maar soms voelt het alsof er weinig ruimte is voor spontaniteit.’
Ook je relatie krijgt veel aandacht, mede omdat Peter zevenentwintig jaar ouder is. Peter wordt bijvoorbeeld op latere leeftijd opnieuw papa.
‘Ik begrijp dat mensen ons leeftijdsverschil opvallend vinden, en dat stoort mij niet. Als je excentrieke keuzes maakt, worden die nu eenmaal als excentriek bekeken. Maar ik sta niet elke dag stil bij ons leeftijdsverschil. Het komt vooral ter sprake bij fundamentele dingen zoals ouderschap. De tijd die Peter heeft met Marcel is beperkt. Maar dan zegt Peter: ‘Ik zal misschien niet superlang in het leven van Marcel zijn, maar ik wil niet dat hij later moet denken: op de momenten waarop hij er had kunnen zijn, was hij er niet.’ Peter is nu al een heel aanwezige papa en beleeft het vaderschap totaal anders dan met zijn eerste zoon, die hij kreeg toen hij een carrièremakende dertiger was. Als hij op pensioen gaat, wil hij thuisblijfpapa zijn. Die manier van vader-zijn heeft dus juist ook veel voordelen.’
Door het leeftijdsverschil zullen jullie ook niet oud worden samen. Dat is best heftig om je te realiseren.
‘Als ik een bejaard koppel hand in hand zie wandelen, weet ik dat dat niet voor mij is weggelegd. Dat is niet leuk, maar het is wat het is. We staan daar allebei nuchter in. Ik heb zelfs de indruk dat anderen er soms meer problemen van maken dan wij. Ons leeftijdsverschil heeft ook voordelen. Dat Peter al vader was, bijvoorbeeld. Ik heb sinds Marcels geboorte nog nooit zoveel gegoogeld: ‘Is het normaal dat …’ Want je krijgt plots een kind mee naar huis, zo van: ‘Oké, hier is een baby. Succes, dáág!’ Iemand aan mijn zijde hebben die dit al eens gedaan heeft, werkt erg kalmerend.’
Waar wil jij als burgemeester bekend om staan?
‘(denkt na) Ik wil dat mensen zeggen … Els, dat was iemand who actually gave a shit. Het kan mij allemaal oprecht iets schelen. Of het veilig is in de stad, of het proper is, of er voldoende groen is, of we kunnen samenleven met elkaar. Veel bestuurders zeggen: het beste aan politiek doen, is concrete dingen kunnen realiseren. Voor mij ligt dat veel ideologischer. Ik wil vooral een verhaal vertellen en zo veel mogelijk mensen meekrijgen, zodat er samenhorigheid ontstaat. Niet evident in een stad met 173 nationaliteiten, maar zó nodig, want er zijn al zo weinig gemeenschappelijke verhalen. Die overkoepelende cocon, waarin nationaliteiten verenigd zijn in een gedeeld idee van ‘thuis’ ondanks hun verschillen, dát wil ik uitdragen. In iemands ogen zien dat ze daarin mee zijn, dat een speech die ik geef landt, dát is voor mij het beste aan politiek.’
Je streeft naar veiligheid in de stad, maar uit onderzoek blijkt dat vrouwelijke politici juist vaker te maken krijgen met haat, agressie en geweld. Hoe ervaar jij dat in België?
‘Fysiek geweld heb ik gelukkig nog niet meegemaakt. Maar op sociale media is de gortigheid van commentaren behoorlijk choqueerend. Ik kan best tegen een stootje – ik ben zelf een scherpe politica. Maar soms gaat het zo ver dat het mij tegenhoudt om dingen te delen. Wat ik ook post, het wordt onthaald met dezelfde hatelijke opmerkingen. Ik denk niet dat de intensiteit per se anders is voor mij als vrouw, maar wat gezegd wordt is wél anders dan bij mannelijke collega’s. ‘Allee, we moeten niet raden hoe die burgemeester is kunnen worden’ lees ik bijvoorbeeldvaak. Of toespelingen op mijn uiterlijk of kleding. En sinds ik mama geworden ben, wordt mijn kind er dikwijls bij betrokken.’
‘Ik wil alle nationaliteiten verenigd zien in een gedeeld idee van ‘thuis’’
‘Ik doe alles met dezelfde soort overgave en overtuiging. Voor mijn kind, voor onze stad, voor mijn relatie’
Heb je dan het gevoel dat je minder serieus genomen wordt, omdat je vrouw bent?
‘Dat heb ik nooit zo ervaren. Mijn leeftijd zorgde daar eerder voor. Ik ben heel jong de politiek ingerold, dus er is weleens met een opgetrokken wenkbrauw naar mij gekeken: ‘Wat komt dat jong ding hier doen?’ (lachje) Veel hangt af van hoe je er zelf in staat. Vrouwen waarschuwden me vaak: zodra je mama wordt, nemen mensen je minder serieus. Want je bent plots een ‘moederke’ dat op een bepaald uur bij haar kindje wil zijn. Maar ik denk dat je sommige dingen gewoon kan afdwingen. Zeker als burgemeester heb ik die luxe, en die benut ik ook. Ik luister en ben flexibel, maar at the end of the day ben ik degene die a of b zegt. En ik durf daar resoluut in te zijn: ‘Op dat uur ben ik alleen beschikbaar als het brandt, want dan steek ik mijn zoon in bed. Je kan me later op de avond bellen als dat nodig is.’ Ik voel me daar niet schuldig over. Dat is geen ‘moederkesgedrag’. En ik hoef daardoor niet minder serieus genomen te worden.’
Er wordt vaak gewezen op je vrouw-zijn. ‘De eerste vrouwelijke burgemeester in twintig jaar’, enzovoort. Vind je dat lastig?
‘In zekere zin wel. Ik zie mezelf niet als ‘de vrouwelijke burgemeester’. Die dimensie van dat vrouw-zijn hoeft er niet altijd bij, want daarmee beperk je jezelf. Ik ben allergisch voor het jezelf en andere vrouwen aanpraten van onzekerheid en slachtofferschap. Dat voortdurende ‘Ja, maar we zijn er toch nog niet helemaal’ of ‘Jij bent wel een vrouw met veel zeggenschap, maar …’ Die ‘maar’ hoeft voor mij niet. Waarom zou je dat uitdragen? Zo geef je vrouwen telkens het gevoel dat ze tweederangsburgers zijn. Hoe vaker je iets tegen jezelf zegt, hoe meer het een waarheid wordt. Ik wil gelijk zijn aan een man voor de wet, en de rest regel ik zelf. Niemand hoeft mijn hand vast te houden of mij cadeaus te geven. Het gaat niet om gender, maar om de inhoud die je hebt. Ik wil juist tonen dat je, als je hier geboren bent, alles kan doen en zijn wat je wil. Dát wil ik uitstralen naar andere vrouwen.’
Is dat ook een reden dat je Marcel meeneemt naar kantoor?
‘Absoluut. Onlangs had ik budgetbesprekingen, en zat Marcel op mijn schoot. Dat mag wat mij betreft genormaliseerd worden. Ik geef borstvoeding en zeg tussen vergaderingen door soms gewoon dat ik een kwartier nodig heb om te kolven. Zoveel jaar geleden was dat ondenkbaar, maar ook dat is afgedwongen. Daar gaat vrouwenemancipatie over: je machtspositie gebruiken om openheid te creëren, zodat vrouwen de keuzes kunnen maken die ze willen maken.’
Wat hoop je dat Marcel later over zijn mama zal zeggen?
‘Ik hoop dat hij altijd met dezelfde blik naar mij blijft kijken als vandaag: met totale overgave en liefde. Al besef ik dat het waarschijnlijk niet meer beter wordt dan dit. (lachje) Ik hoop dat hij ziet dat ik iemand ben die alles doet met diezelfde soort overgave en overtuiging. Voor hem, voor onze stad, voor mijn relatie – op elk vlak in het leven. Dat ik alles heb gegeven water in mij zat. Ik hoop dat dat hem kan inspireren om hetzelfde te doen.’
ID-KIT
Naam: Els van Doesburg
Leeftijd: 36 jaar
Woonplaats: Antwerpen
Carrière: Els begon in 2018 als gemeenteraadslid voor N-VA in Antwerpen, werd er in 2021 schepen en is sinds februari 2025 burgemeester van Antwerpen. In 2024 werd ze ook verkozen als Vlaams Parlementslid, maar gaf haar zetel op om fulltime burgemeester te kunnen worden. Daarnaast is ze voorzitter van de raad van bestuur van het ZAS. Ze schreef opiniestukken voor Doorbraak en was vaste columnist bij De Morgen.
Relatiestatus: vier jaar verloofd met Peter; ze hebben een pasgeboren zoontje, Marcel
Hobby’s: lezen, muziek, schrijven, koken, wandelen
DOOR ROXANNE WELLENS • FOTOGRAFIE PETRONELLANITA • STYLING ORA BOLLEGRAAF • VISAGIE ELKE BINNEMANS X SISLEY PARIS
