”Ik ben altijd een lone wolf geweest, heb het allemaal zelf moeten doen. Als kind was mijn gêne enorm. (1995)
‘Als kind had ik al schrik van samenscholingen van meer dan drie man. (lacht) En nu sta ik in zalen van duizend man en meer. Maar ik verschil wel van artiesten die na hun optreden nog twee of drie uur gaan signeren. Dat doe ik nooit. Mijn vrouw Nadine verkoopt daar wel mijn boek, strips en platen, maar die signeer ik thuis allemaal vooraf. Want dan staan daar mensen aan te schuiven met elk twee zakken waarin 50 strips zitten… Er is een Afrikaans spreekwoord dat me altijd geïnteresseerd heeft: ‘Er kost je niks duurder dan een gekregen kip.’ (lacht) Als iemand je een cadeau geeft, kan je altijd verwachten dat er 30 dingen voor in de plaats gevraagd worden.’
Voor jou moet het fijn zijn dat je vrouw er telkens bij is.
Ja, zij rijdt vaak en het is een geruststelling dat ik me niet met die verkoop moet bezighouden. Mijn vrou wheeft boekhouding gestudeerd, hé. Op het podium trek ik mijn plan. Vóór een optreden ben ik graag alleen. Mijn technieker gaat samen met mijn vrouw iets eten, terwijl ik alleen in mijn kleedkamer blijf om me te focussen.
Hoe werd je met die gêne toch een veelgevraagde artiest?
Het was voor mij een stap om op een podium te durven kruipen. Ik wou striptekenaar worden. Dat talent had ik al vroeg. In de lagere school hingen vaak tekeningen van mij in de klas. Als de juf zei ‘Teken een fiets of een olifant’ deed ik even mijn ogen dicht en kon ik dat dankzij mijn verbeelding zo op papier zetten. Mijn moeder probeerde me later als tekenaar binnen te krijgen bij Marc Sleen, Hergé en zo.
Maar dat lukte niet?
Bij mij ging het vooral om de ideetjes, de scenario’s. Dat wilden die mannen natuurlijk niet, anders moesten ze hun auteursrechten delen. Ik volgde op mijn twintigste na mijn werk drie à vier jaar avond-in Sint-Lukas. Daarschool zaten dan wel wat jonge gas-die het truitje van Kuifje often Jommeke mochten inkleuren, maar meer ook niet. De opkomst van de kleinkunst en countrymuziek was mijn redding.
Hoezo?
Door Jan De Wilde te zien optreden in een jeugdclub in Anderlecht. In plaats dat hij een glitterkostuum aanhad en schmink droeg met een hoop dansers rond hem, stond hij daar met een gitaar in een jeansbroek en slobbertrui. Hij zong niet ‘Ik hou van jou en blijf je trouw’, maar over een zieke hond en een slechte kasseibaan. Dat boeide mij duizend keer meer en zo was ik ook vertrokken. Je kan zeker zeggen dat dat optreden voor mij een keerpunt geweest is, ja.
”Ik geloof nogal in autosuggestie. Ik kan mezelf zo programmeren dat ik alle angst overwin, ook podiumvrees. (1999)
‘Nu heb ik alleen nog plankenkoorts als er een nieuwe show aankomt. Tegen januari wil ik graag mijn volgende af hebben. Ik beeld me altijd in dat ik op het strand sta en dat het publiek de zee is. En het is natuurlijk altijd fijn dat ik in plaats van het geruis van de golven applaus en gelach hoor. Liedjes spelen en zo, dat gaat nog, maar het is toch allemaal niet meer zo simpel als vroeger.’
Hoe bedoel je?
Ik word 75. Mijn vingers zijn even soepel als Nina Derwael hare chauffageketel. (lacht) Ik kan alles nog spelen, maar het is normaal dat dat niet meer zo soepel lukt. Daarom oefen ik enorm veel met mijn vingers. Ik werk nu ook met een autocue. Al vertel ik het publiek dat ik een enorme fan ben van tennis op tv. Iedereen denkt dat dat een autocue is, maar ik ben gewoon een tennismatch aan het volgen op het podium. (lacht) Het helpt me dat ik graag met mijn eigen lach. Niet dat heel mijn tekst op die autocue passeert, gewoon de structuur van de show. Als ik één woord zie staan, ben ik weer vertrokken. Ik moet me daar toch niet voor schamen, hé? Moest het echt niet meer gaan, zou ik niet meer optreden. Ik ga daar niet staan sukkelen. Ik zit meer in met mijn stem. Als je een valling krijgt, is die naar de kloten. Dan sta je daar als Eddy Merckx met een kapotte knie.
”Ik vind: er zijn tegenwoordig veel meer taboes dan in de jaren 70. Almaar minder kan nog, zowel op het podium als in een liedje. (2002)
‘Aan zelfcensuur doe ik niet, maar ik probeer alles te verwerken in een heel goeie grap zodat de mensen er toch mee kunnen lachen. Al zorg ik er wel voor dat het niet uitlachen wordt. Ik ben supergoed bevriend met William Boeva. Zo noem ik hem bijvoorbeeld ‘een verticaal minder bedeelde’. (lacht) Ik lach wel een beetje met de woke-beweging, maar soms heeft die ook wel gelijk. Al overdrijven ze net zo goed. Mijn statement is: waar woke gelijk heeft moeten we ze knuffelen en waar ze overdrijven moeten we die twee f’en vervangen door twee p’s. Nee, ik sta honderd procent achter dat we nu ‘iemand met een beperking’ zeggen in plaats van het vroegere ‘gehandicapte’.
Je bent mild geworden.
Dat heeft daar niks mee te maken. Het is gewoon veel respectvoller. Neem nu dat je iets aan je schouder of knie hebt, dan was je vroeger een gehandicapte. Maar veel van die mensen zijn waarschijnlijk honderd keer intelligenter dan een professionele polsstokspringer. (lacht) Daar sta ik dus achter. Het probleem van tegenwoordig is dat als je een beetje toegeeft op dat vlak ze altijd maar meer willen en steeds verder gaan.
”Als ik ontroering in een liedje wil krijgen, probeer ik te denken als een kind. Een kind denkt binnen zijn eigen, beperkte logica. Om dat argeloze te bereiken, schakel ik bepaalde delen van mijn volwassen kennis uit. (2007)
‘Op mijn nieuwe plaat ‘In Roer en Rep’ staat het lied ‘Engeltjes’, één van mijn favoriete nummers. Daarin vraag ik de engeltjes in de hemel om eens naar beneden te komen om hier de kinderen met problemen te helpen. Toen ik dat liedje net gemaakt had en ik speelde dat voor mijn vrouw, kreeg ze altijd tranen in haar ogen. Bijna op al mijn platen zorg ik ervoor dat er tussen alle hoempapa-en tegen-de-schenen-schopnummers toch zo’n ontroerend liedje zit. Dat doe ik ook heel graag.’
Aan welk nummer denk je zo nog spontaan?
Op diezelfde plaat staat ook ‘Eegaatje’, een liefdesliedje dat ik speciaal voor mijn vrouw gemaakt heb: ‘Liefste eegaatje, jij bent er altijd voor mij. Waarvan ik niks snap, heb jij veel verstand. Bij een moeilijke stap, reik jij me je hand. Als jij iets niet durft, dan durf ik dat wel, maar krijg ik het schurft, dan red jij mijn vel.’
Prachtig! Hoe reageert je vrouw op zo’n serenade?
Die vindt dat heel tof. (snel) Bij mij is dat altijd een kettingreactie. Als je een kruiswoordraadsel invult is een getrouwde vrouw altijd eega. Dan maak ik daar ‘ee gaatje’ van. (lacht) De rest komt vanzelf.
Je vrouw en kinderen Liesa (32), Lowie (27) en Marieke (23) zijn wellicht altijd je eerste klankbord?
Voor zoiets wel, ja. Ik vraag hun mening. Dan speel ik dat thuis live voor hen of laat hen de tekst zien. Bij mij is dat toch het belangrijkste. Af en toe zeggen ze me wel dat iets niet werkt of flauw is en dan pas ik dat aan. Tuurlijk. Mijn gezin helpt me wel met veel dingen.
Dat zijn telkens wel mooie gezinsmomenten dan?
(droog) Als’t een schoon lieke is toch, ja.
”Je mag nooit de nostalgie uit jekinderjaren opdringen aan de nieuwe generatie. Want: het werkt niet. De wereld is ondertussen te veel veranderd om de vroegere magie weer te laten aanslaan. (2012)
‘Ik ben geen nostalgicus. En ik ga al zeker de ouwe tijd niet opdringen aan mijn kinderen. Het is hun wereld. Toen ik in de hippieperiode lang haar had, dachten mijn grootouders ook dat de wereld naar de kloten was. (lacht) Maar nu: als ze zich daar lekker bij voelen, moeten ze het maar weten.’
De boutade ‘Vroeger was alles beter’ is niks voor jou?
Nee, maar ik vind wel dat vroeger de dingen veel gebruiksvriendelijker waren. Of de jongeren van nu hebben gewoon een andere logica. Een toestel had vroeger één knopje: aan of uit. Als ik nu iets in handen krijg en het werkt niet zegt mijn zoon: ‘Allez papa, je moet daar drie keer op drukken.’ (lacht) Maar wat me toch opvalt: vroeger kreeg je als kind goeie raad van je grootouders over de manier waarop je later moest werken of zo. En daar was je effectief iets mee, omdat je leven er voor een groot deel ongeveer hetzelfde zou uitzien. Nu is de evolutie zo gigantisch dat die vlieger niet meer opgaat.
”Zolang ik gezond ben, blijf ik optreden. Ik ben allergisch voor het woord gepensioneerd. (2014)
‘Ik zeg altijd: ‘Door mijn schuld gaan alle Vlamingen tot hun 80ste moeten werken voor ze met pensioen mogen.’ (lacht) Maar ik voel me nog altijd goed. Ik zag er op mijn 40ste al 70 uit, dus voel ik het verschil niet. Alhoewel. Ik ben tien kg afgevallen. Ik ga nu sinds een jaar elke dag een halfuur tot 40 minuten fietsen en ik let erop dat ik niet te veel zoetigheid en zo eet. Vroeger trok ik me daar allemaal niks van aan, maar dan word je alsmaar dikker. Dat klinkt misschien niet zoveel, een halfuur, maar in het heuvelachtige Pajottenland is het altijd bergop én tegenwind. Ja, Onze-Lieve-Heer helpt me altijd waar Hij kan.’ (lacht)
Maar over het woord pensioen mag ik nog steeds niet beginnen?
Goh, na deze show zal ik vanaf september nog één nieuwe maken en ik zal al blij zijn als dat nog lukt. Daarna stop ik ermee. Met zo’n show toer ik altijd drie jaar in België en Nederland, dus tegen dan… Mijn volgende show wordt een soort ‘Best Of’. Ik heb plannen om in al mijn oeroude shows op zoek te gaan naar grappen die ik kan herwerken tot iets actueels. Om nog een hele nieuwe show te maken beginnend van een wit blad zoals nu met ‘Bis Bis Bis!’ (waarmee hij nog toert tot eind juni, nvdr)… Nee, dat zie ik niet meer zitten.
”Ik heb het altijd heel spijtig gevonden dat mijn vader al op zijn 49ste is gestorven en ikhem nooit heb kunnen laten zien dat ik mijn weg in het leven toch gevonden heb… (2023)
‘Ik kon destijds op school goed leren, maar ik deed dat na verloop van tijd niet meer zo graag. Als kind zat mijn kop al helemaal vol verhaaltjes om strips te maken. Alles wat ik op school moest leren, pakte plaats in in mijn kop. Toen ik vijftien was ben ik gaan werken. Dan kon ik mijn handen gebruiken en was mijn hoofd vrij.’
En daar zat hij mee in?
Ja, voor mijn vader zal dat natuurlijk niet makkelijk geweest zijn, dat ik goed kon leren en dat niet wou doen. Hij sprak me daarop aan en probeerde me te pushen dat ik mijn best moest doen. Maar dan is hij zo vroeg gestorven… Toen hij een hartstilstand kreeg, heb ik hem nog hartmassage en mond-op-mondbeademing gegeven, maar dat heeft niks uitgehaald. Mijn moeder is 94 geworden. Zij hield alles bij wat over mij verscheen, die vond dat fantastisch. Ze heeft wel duizend keer gezegd: ‘Toch spijtig dat je pa dat allemaal niet heeft mogen meemaken…’
HEB ÍK DAT OOIT GEZEGD?!
Soms is iets sneller gezegd dan je wilde. Maar evengoed kan een uitspraak 100 procent doordacht zijn. In deze reeks confronteren we BV’s met quotes uit hun verleden. Staan ze nog altijd achter die woorden?
De dubbele verzamel-lp ‘Eigen Favoliedjes’ verschij nt op 24 mei.
