1 Filip werd op 15 april 1960 geboren. Niet in een ziekenhuis, maar in zijn ouderlijk huis in het Kasteel Belvédère in Laken. Hij was het eerste kind van Albert en Paola, gevolgd door Astrid (1962) en Laurent (1963).
2 Zijn geboorteakte werd zowel in het Frans als in het Nederlands opgesteld. In beide versies staat Philippe als voornaam. Aangezien het in het koningshuis historisch gebruikelijk is om een naam te vertalen, is Filip ook correct.
3 Filip heette in het Nederlands eerst Filips, met ‘s’ achteraan. Albert en Paola vernoemden hem naar prins Filips van België (1837-1905), zoon van koning Leopold I en vader van koning Albert I. Leopold I bracht daarmee hulde aan Filips de Goede, onder wiens bewind onze contreien gouden tijden kenden in de vijftiende eeuw.
4 De ‘s’ in Filips werd geschrapt in de jaren 80, omdat Filip in het Nederlands hetzelfde klinkt als Philippe in het Frans. Die eenduidigheid in klank is het perfecte communautaire compromis in België.
5 Filip realiseerde zich als vijf-, zesjarige al dat hij ooit op de troon zou komen. Op school wezen kinderen hem aan: ‘Kijk daar, onze toekomstige koning!’ Hij durfde hen niet aan te kijken. ‘Maar ik begreep wat mijn lotsbestemming was.’
6 Zijn jeugdheld was Eddy Merckx. Filip was 9 toen de legendarische wielrenner in 1969 zijn eerste Ronde van Frankrijk won. De prins was op vakantie in Frankrijk en volgde alle ritten live op de radio.
7 Op dezelfde dag als Merckx’ eerste Tourwinst, op 20 juli 1969, was astronaut Neil Armstrong de eerste man op de maan. Sindsdien is Filip gefascineerd door ruimtevaart. Legendarisch is zijn gesprek met Dirk Frimout, de eerste Belg in de ruimte in 1992: ‘U kunt mij Filip noemen, want ik denk dat er in de ruimte absoluut geen protocol is.’
8 Filip houdt goede herinneringen over aan de Koninklijke Militaire School (1978-1981). Het leger gaf hem structuur, gezag en een groepsgevoel, wat hij in zijn kindertijd vaak had gemist. Hij maakte er vrienden voor het leven.
9 Vandaag straalt Filip nog fierheid en zelfverzekerdheid uit als hij zijn militaire uniform mag aantrekken voor een ceremonie. Je ziet hem bijna letterlijk groeien. De koning is de opperbevelhebber van het leger.
10 Aan de universiteit van Stanford in de Verenigde Staten, waar hij in 1985 zijn master in Politieke Wetenschappen behaalde, was Filip anoniem. De weinige studenten die wisten van zijn afkomst, noemden hem Prince, naar de artiest.
11 Filip kwam al minstens tien keer in China. Net afgestudeerd, en voordat hij zijn officiële rol in het koningshuis opnam, reisde hij een maand incognito door de Volksrepubliek. Filip bestudeerde het oude China uitgebreid en kwam er in aanraking met de oosterse filosofie.
12 Hij deed als twintiger vrijwilligerswerk bij de Zusters van Moeder Teresa in India. In het sterfhuis stond hij terminaal zieke patiënten bij.
13 Een inspiratiebron is wijlen Nelson Mandela. Van die anti-apartheidsheld uit Zuid-Afrika leerde hij dat we donkere periodes uit de wereldgeschiedenis moeten herinneren, maar ook zwarte bladzijden moeten omdraaien en vooruitkijken. Filip was aanwezig op Mandela’s eedaflegging als president in 1994 en op zijn uitvaart in 2013, wat een diepe indruk op hem naliet.
14 Filip was officieel vrijgezel tot zijn 39ste. Hoewel hij niet bekendstond als charmeur of rokkenjager, linkte de roddelpers hem aan meer dan twintig vrouwen, onder wie gravin Stéphanie de Lalaing en de dochters van de Spaanse koning Juan Carlos. Veel van die verhalen waren compleet verzonnen.
15 In 1999 verraste Filip iedereen met het nieuws dat hij de ware had gevonden. Bij de voorstelling van Mathilde zei hij: ‘Ik zag haar van ver staan en ben met haar gaan praten.’ Hoe en waar ze elkaar precies hadden leren kennen, is tot vandaag een mysterie.
16 Diepgelovig als ze zijn, kozen Filip en Mathilde religieuze namen voor hun kroost. Elisabeth (2001) is in de Bijbel de moeder van Johannes de Doper en een nicht van Maria, Gabriël (2003) is de bekendste aartsengel, Emmanuel (2005) kondigde de Messias in de persoon van Jezus aan en Eléonore (2008) betekent zoveel als ‘God is mijn licht’.
17 In de voornamen van de kinderen komt ‘el’ terug: bij de meisjes in de eerste twee letters, bij de jongens in de laatste twee. Het leidde tot een running joke in de entourage van Filip en Mathilde: ‘Als er nog een vijfde kind komt, wordt het vast Elvis.’
18 Filip staat héél dicht bij zijn kinderen en geeft hen alles wat hij gemist heeft bij Albert en Paola: aandacht, liefde en een warm nest. Mathilde, de liefdevolle en zo nodig de strengste van de ouders, gunt hem die rol van verwenpapa. Zij begrijpt dat sommigen een heel leven nodig hebben om te herstellen van hun traumatiserende kindertijd.
19 Filip, Mathilde en hun kinderen hebben als enige Belgen twee identiteitskaarten, een Nederlands-en een Franstalige, om boven de taalkwestie te staan.
20 Koning Filip heeft daarnaast een diplomatiek paspoort voor zijn officiële reizen als staatshoofd en een gewone reispas om op vakantie te gaan.
21 Als koning mag Filip niet gaan stemmen, om zijn neutraliteit te behouden. Hij moet boven de politieke partijen staan. Mathilde blijft als echtgenote van de koning ook thuis bij de verkiezingen.
22 Koning Filip ontvangt 15 miljoen euro per jaar, ofwel dik 1,2 miljoen euro per maand. Maar dat is geen salaris, wel het bedrag van zijn werkingsbudget (officieel: de Civiele Lijst). Hij moet er al zijn kosten mee dekken: de lonen van het personeel, het onderhoud van het koninklijk paleis, verzekeringen… Koningin Mathilde ontvangt geen aparte vergoeding. Haar onkosten worden ook via de Civiele Lijst betaald.
23 Een van de belangrijkste taken van de koning is het ondertekenen van wetten, koninklijke besluiten en officiële documenten. Hij mag Franstalige documenten ondertekenen met Philippe en Nederlandstalige met Filip.
24 Zijn handtekening is tijdens zijn leven meerdere keren veranderd. Sinds hij koning is, maakt hij een collage van lijntjes waarin zowel Filip als Philippe te ontwaren is.
25 Hoewel de omgang in het koninklijk paleis formeel is - Filip wordt aangesproken met ‘Sire’ en Mathilde met ‘Majesteit’ -is hij allesbehalve afstandelijk. Hij toont veel interesse in het privéleven van zijn medewerkers.
26 Een werkdag van Filip is gestructureerd. Er is weinig ruimte voor improvisatie, aangezien hij dag en nacht wordt beveiligd. Zomaar het koninklijk paleis verlaten om snel naar de winkel te gaan, is lastig.
27 Zijn dienstwagen is een Mercedes met nummerplaat 1. Hij laat zich rondrijden door een privéchauffeur. In zijn vrije tijd zit Filip zelf achter het stuur van zijn Land Rover.
28 Filip is onschendbaar als koning en kan dus geen bekeuringen krijgen voor verkeers-overtredingen. Die regel geldt niet voor koningin Mathilde en de rest van de koninklijke familie. Prins Laurent kreeg al verschillende snelheidsboetes.
29 De koning staat nooit in de file. Een politie-escorte begeleidt zijn wagen zodat hij snel door het verkeer kan rijden en nooit tot stilstand komt. Eén keer, in 2021, reed zijn chauffeur zich vast in een uit de hand gelopen manifestatie.
30 Koning Filip mag geen commerciële lijnvluchten nemen met bijvoorbeeld Brussels Airlines of Ryanair. Altijd staat een regeringsvliegtuig klaar voor hem, zowel voor dienst-als privéreizen. Daarvoor zijn twee redenen: het waarborgt zijn veiligheid en het stelt hem in staat om in noodgevallen snel terug te keren naar België.
31 Filip vertrekt nooit vanaf Brussels Airport in Zaventem, wel vanaf de nabijgelegen militaire luchthaven in Melsbroek. Hij wordt met de wagen tot op de startbaan gereden en kan direct instappen. Een paleismedewerker heeft op voorhand zijn koffers ingecheckt. Filip hoeft dus ook niet door de veiligheidscontrole te gaan of aan de gate te wachten.
32 Het koninklijk gezin moet gescheiden vliegen: Filip verplicht op het regeringstoestel en Elisabeth noodgedwongen op een lijnvlucht. Ze mogen niet op hetzelfde vliegtuig zitten, want in het allerergste geval – bij een crash met fatale afloop – zou zowel de koning als zijn troonopvolger dan het leven laten.
33 Filip vloog vroeger met zijn eigen helikopter. Hij had een eigen start-en landingsplaats op het Koninklijk Domein van Laken. De ergernis van de buren over de vele luidruchtige vluchten haalde meermaals het nieuws. Begin 2013, enkele maanden voor zijn troonsbestijging, verkocht Filip het toestel.
34 Filip zit vandaag nog steeds geregeld aan de stuurknuppel. Om zijn vliegbrevet en licentie van privépiloot te behouden, moet hij voldoende vlieguren per jaar maken. Dus oefent hij in een vliegclub in Wallonië.
35 De vorst heeft een collectie foto’s met hooggeplaatste figuren. Hij kreeg al het voorstel om daar iets mee te doen, maar hij weigerde resoluut. Hij wil niet uitpakken met zijn internationale contacten.
36 Filip kan verstrooid zijn. Zo woonde hij op de Olympische Spelen van 1996 de finale bij waarin zwemmer Frédérik Deburghgraeve olympisch kampioen werd op de 100 meter schoolslag. Na de wedstrijd sprak Filip een kaalhoofdige journalist aan: ‘Proficiat, meneer Deburghgraeve.’
37 Filip heeft een bijzondere, soms wat robotachtige manier van stappen, waarbij hij zijn armen stokstijf naast zijn lichaam houdt en zijn duimen vooruitsteekt.
38 De koning kan koppig zijn, een karaktertrek die de Saksen-Coburg het best beschrijft. Hij is rechtlijnig en wil zijn doel bereiken. Maar hij luistert ook en staat open voor ideeën en adviezen.
39 Na zijn 50ste heeft Filip verborgen talenten ontdekt. Hij doet aan kitesurfen, speelt piano en schildert meer dan behoorlijk. Hij is leergierig: als hij iets wil leren, neemt hij lessen. Mathilde heeft hem daarin altijd aangemoedigd.
40 Zijn artiestennaam als schilder is Pilip, een samentrekking van Philippe en Filip. Hij experimenteerde eerst met aquarellen. Tegenwoordig schildert hij vooral landschappen en portretten.
41 Twee portretten van zijn oom koning Boudewijn stelde hij tentoon tijdens de zomeropening van het koninklijk paleis. Dat van zijn dochter Elisabeth toonde hij aan de Franse president Emmanuel Macron bij een inkomend staatsbezoek.
42 Liever dan tv te kijken, leest Filip. Dat brengt zijn hersenen tot rust, zei hij mij eens. Heeft hij een avondje vrij, dan trekt hij zich terug in zijn bibliotheek. Geen luchtige lectuur. Eerder het zwaardere filosofische werk: Voltaire, Nietzsche, Kant.
43 Van de Griekse dichter-filosoof Pindarus leende hij zijn levensleuze: ‘Word wie je bent’. Symbolisch voor een man die decennialang werd opgeleid om koning te worden.
44 Filip en Mathilde gaan niet zo snel zelf naar de bakker of de slager. Het grootste deel van hun boodschappen wordt thuisbezorgd. Ze hebben personeel om hun bestellingen door te geven en in ontvangst te nemen. Hun vaste bakker Biasetto uit Strombeek-Bever levert elke dag vers brood, af en toe een assortiment stokbroden en in het weekend pistolets en koffiekoeken.
45 Thuis hebben Filip en Mathilde een klein team keukenhulpen die hun privémaaltijden bereiden. Op vakantie hebben ze meer tijd om zelf te koken.
46 Zijn lievelingseten is pasta, vooral spaghetti, vast de invloed van zijn Italiaanse moeder Paola. Hij is ook gek op tiramisu. Wie Filip en Mathilde uitnodigt voor een etentje, verneemt wat ze níét graag eten: sint-jakobsvruchten.
47 Hij is te porren voor een goed glas wijn, champagne of bier.
48 Een tafeltje op restaurant reserveren ze onder een schuilnaam, zoals vroeger Legrand (of De Grote), Durand en Dermulle. Aangezien die pseudoniemen uitlekten, was het altijd zoeken naar nieuwe.
49 Filip doet het nooit in het openbaar, maar hij houdt wel van sigaren. Er bestaan foto’s van hem in Mexico: sombrero op het hoofd, Havana tussen de lippen. Maar die beelden zijn gecensureerd.
50 Het Koninklijk Domein van Laken is bijna even groot als Monaco. Voor het onderhoud van het terrein en de Koninklijke Serres staan vijftig tuinmannen in.
51 Filip en Mathilde hebben twee honden. Jeep is de witharige Westie, Simba de bruinharige Norfolkterriër.
52 Filip en zijn gezin wandelen sinds 2017 telkens met Pasen een stuk van de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela. Ook deze week zijn ze onderweg naar het bedevaartsoord voor een religieuze en actieve vakantie.
53 Filip is elke dag in beweging. Nu hij sinds kort last heeft van zijn heup, kan hij niet meer (hard) lopen. Dat gemis compenseert hij door nog meer te gaan wandelen.
54 Filip heeft een eigen bioscoop thuis, maar ook twee in de buurt van het Kasteel van Laken. Hij is al in de cinema gespot bij de Bond-film Spectre en het oorlogsdrama 1917, terwijl hij de zaal binnenglipte toen de lichten net uitgingen.
55 Op vakantie kan Filip eindelijk zichzelf zijn, op plekken waar ze hem niet kennen of hem met rust laten. Zijn favoriete bestemming is Île d’Yeu, een eiland aan de Franse Atlantische kust waar hij een vakantiehuis heeft. Het is alleen per boot of met een helikopter te bereiken.
56 Als reisbestemming kiest Filip vaak landen met een rijke cultuur: Armenië, Egypte, India… Hij is gefascineerd door geschiedenis.
57 Filip luistert overal, vooral via zijn tablet, naar muziek van de Duitse filmcomponist Hans Zimmer (Oscarwinnaar voor de soundtracks van The Lion King en Dune). Als de man in België optreedt, koopt hij meteen tickets. Op zijn piano speelt Filip graag First Step van Zimmer, uit de film Interstellar.
58 Filip houdt ook van klassieke muziek. Andere genres liggen hem minder. Voor de 35ste verjaardag van de Brusselse concertzaal AB moest hij vooraf enkele platen beluisteren om vertrouwd te raken met de stijl van de bands Intergalactic Lovers en Girls in Hawaii.
59 Het is weinig bekend, maar Filip draagt bretellen. Af en toe komen die piepen vanonder zijn kostuumvest. schrijven vaak over
60 Media Mathildes kledingstijl, maar over die van Filip? Nooit. Hij is altijd zakelijk gestyled: kostuum en das, zelfs als hij in de tribune zit bij de Rode Duivels. Ook in zijn vrije tijd is hij deftig gekleed, zoals dat in de hogere klasse wordt geapprecieerd.
61 Filip maakt moeilijk vrienden. Zijn timide karakter staat hem in de weg. En nog meer zijn functie: mensen gaan zich opeens anders gedragen als ze tegenover de koning staan. Filip ervaart ‘de eenzaamheid van het ambt’, zoals hij het noemt.
62 Een van zijn weinige échte vrienden kent Filip sinds zijn jeugd: de West-Vlaamse zakenman Philippe Vlerick (69), met wie hij op het internaat van de abdijschool in Zevenkerken zat. Vlericks echtgenote Patricia was jarenlang een van de eredames van Mathilde.
63 Frans van Daele (77) is al bijna veertig jaar een vertrouweling. De diplomaat was in de jaren 80 op post in Rome, waar Filip geregeld zijn zieke grootmoeder langs derskant ging bezoeken. Ze maakten moevele wandelingen op het Forum Romanum.
64 Door de jaren heen groeide Van Daele met zijn indrukwekkende adressenboekje en internationale expertise uit tot een officieuze raadgever van Filip. Ze voerden lange discussies over de Belgische en internationale politiek. Van Daele was de eerste kabinetschef van koning Filip, vanaf zijn troonsbestijging in 2013 tot en met 2017.
65 Koning Filip ziet er tegenop om teworden. Nietdat hij zich oud vóélt. Integendeel. Hij is jong, in hart en ziel. Een gezonde geest in een gezond lichaam ook. Hij vindt de tijd alleen zo snel voorbijvliegen, terwijl hij nog zoveel wil doen…
Het boek ‘Achter de muren van het paleis’ van Wim Dehandschutter verscheen bij Borgerhoff & Lamberigts
