Koning Albert II wil schoon schip maken en in het reine komen met zijn familie. Zijn héle familie, zelfs prinses Marie-Christine, de halfzus die hij in 1960 voor het laatst sprak toen ze negen jaar oud was. Toen verhuisde ze met haar ouders, koning Leopold III en prinses Lilian, en haar broer Alexander en zus Esmeralda van Laken naar het kasteel van Argenteuil, nadat bij het huwelijk van koning Boudewijn een diepe breuk geslagen was tussen Leopold en zijn twee zonen uit zijn eerste huwelijk met koningin Astrid. Marie-Christine was net geen dertig toen ze in 1980 na een jeugd van emotionele verwaarlozing, huisarrest en psychologische terreur door haar moeder Lilian – zo beweert ze zelf – naar Canada trok, om nooit meer terug te komen. Terwijl ze in de jaren 1980 en 1990 rode lopers afschuimde in haar woonplaats Californië, vergokte haar man Jean-Paul Gourgues, een Fransman met een strafblad, de erfenis van Leopold III. Daarna kwam Marie-Christine in het nieuws met schrijnende financiële problemen, waarop koning Albert in de bres sprong. Sindsdien lijkt ze in rook te zijn opgegaan. De prinses leidt een kluizenaarsbestaan in een dorpje in de Amerikaanse staat Washington. Ze heeft alle contact met haar familie verbroken en vrienden van weleer maken zich zorgen dat haar man haar isoleert. Sinds een jaar hoopt Albert weer op een teken van leven, en hij heeft een topmedewerker het veld ingestuurd in een poging zich voor zijn overlijden te vergewissen van de toestand van Marie-Christine.
WARE MISSIE
Voor haar dood wilde ook koningin Fabiola, volgens sommigen de oorzaak van de onherroepelijke breuk tussen Boudewijn en zijn vader, orde op zaken stellen. Ze schreef tevergeefs brieven aan prinses Lilian op Argenteuil, trachtte de brokken te lijmen met prins Laurent en haalde de banden aan met prins Alexander en zijn vrouw prinses Léa. Ze maakte daar een ware missie van: toen Alexander, de zoon van Leopold III en Lilian, aanvankelijk niet inging op haar verzoek voor een gesprek op kasteel Stuyvenberg op Laken, stelde Fabiola dat ze hem dan zelf bij hem thuis zou komen opzoeken. Koning Albert wil nu eveneens een rein geweten. Hij wil de banden met zijn zonen helen én zoekt toenadering tot die andere verbannelinge van Argenteuil, prinses Marie-Christine. Zij woont sinds 2007 met haar man Jean-Paul Gourgues in een houten chalet in Sequim, een dorpje van 8.000 zielen in Washington tussen de stad Seattle en de Canadese grens. Niet lang voor ze zich daar vestigde, kreeg Marie-Christine in haar toenmalige woonplaats Las Vegas een medisch spoedgeval dat haar bijna het leven kostte. Jean-Paul contacteerde toen het paleis in Brussel, waar geen reactie kwam. ‘Als ze dood gaat, gaat ze maar dood’, interpreteerde de prinses dat bitter in het allerlaatste interview dat ze gaf, dat al dateert van achttien jaar geleden.
ELKE DOLLAR OMDRAAIEN
Maar nu zoekt Albert dus zelf contact. Uit onbetwistbare bron weten we dat de koning een topmedewerker, wiens naam bij de redactie bekend is, zo’n jaar geleden contact heeft laten opnemen met voormalige bekenden van zijn halfzus in de VS, in de hoop dat contact te herstellen en uit te zoeken hoe het nu met haar gaat. Albert nam het al eerder op voor Marie-Christine. In 2001 getuigde de prinses op VTM tegen betaling over het spook van de armoede: ‘Ik ben blut, en dan bedoel ik écht blut. Elke dollar moet worden omgedraaid, we moeten letten op wat we eten. De gedachte dat een van ons, mijn man, ik of mijn hond, ziek worden, maakt me echt bang: we hebben zeker geen geld om naar een ziekenhuis te gaan.’ ‘Ze was echt platzak. Toen ik haar mee uit eten nam, leek het bij wijze van spreken wel alsof ze in tien dagen niet gegeten had’, aldus Peter Van Camp, de journalist die naar Las Vegas trok om haar te interviewen. Marie-Christine had nog meer interviews tegen betaling op stapel staan, maar die werden voorkomen door een interventie van haar halfbroer. Koning Albert stuurde een vleugeladjudant naar de gokstad om vast te stellen hoe erg de situatie van de prinses was. Toen die terugrapporteerde dat Marie-Christine echt aan de grond zat, gebood de vorst zijn stiefmoeder Lilian om haar gebrouilleerde dochter een maandelijkse toelage te sturen uit haar dotatie. Lilian stierf een jaar later, en Marie-Christine dwong Alexander en Esmeralda om de volledige inboedel van Argenteuil, tot de lingerie van hun moeder toe, openbaar te verkopen bij Sotheby’s, een reeks veilingen die miljoenen euro’s in het laatje bracht.
SLECHTE CONTACTEN
Nochtans zijn de koning en Marie-Christine al decennialang zo goed als vreemden voor elkaar. ‘Van Albert weet ik niet veel meer’, schreef ze in haar memoires De breuk uit 2004, meteen de laatste keer dat het land haar te zien kreeg. ‘De bruiloft van Albert en Paola heb ik bijgewoond, maar dat weet ik alleen zeker omdat er foto’s van zijn. Mijn herinnering eraan is vager dan vaag.’ Marie-Christine was toen acht. Anderhalf jaar later zou Boudewijn met Fabiola trouwen en viel Leopolds gezin bruusk uit elkaar. ‘Albert is nooit in Argenteuil geweest. Samen met Esmeralda heb ik hem nog eens gezien tijdens een tennistoernooi, maar we hebben geen woord gewisseld’, schrijft de prinses. ‘Toen we thuis vertelden dat we Albert gezien hadden, gilde mijn moeder: ‘Ik hoop dat jullie niet in zijn buurt zaten. Voortaan moeten we van tevoren nagaan of hij er ook zal zijn. Als dat zo is, dan gaan jullie niet!’ Alexander kon het goed met Albert vinden en ontmoette hem stiekem.’ In 1980 werd de 29-jarige Marie-Christine, die van de ene man naar de andere fladderde, joints rookte en om vijf uur ’s ochtends Argenteuil binnen sloop na nachtelijke uitspattingen, voor enkele maanden naar de Canadese stad Toronto gestuurd, naar vrienden van prinses Lilian. ‘Dat was in eerste instantie een straf. Mij weg krijgen uit Argenteuil en weg van mijn slechte contacten.’ Ze kwam met kerst terug naar huis, maar het zou de laatste keer zijn dat ze haar ouders zag.
SCHIJNHUWELIJK
Nadat het Lilian ter ore kwam dat haar oudste dochter in Toronto de zaak van Paul Druker frequenteerde, een joodse, homoseksuele barpianist en een weduwnaar met drie volwassen dochters, vorderde ze haar op het eerste vliegtuig terug naar België. Marie-Christine had echter de vrijheid buiten de kasteelmuren, en vooral die van de echte wereld, geproefd, en weigerde. Toen de Canade-se politie haar oppakte en tot bij de Belgische consul bracht die haar terug naar Brussel moest brengen, trok de prinses inderhaast naar Florida met Druker, waar ze een schijnhuwelijk aangingen. Dat zou welgeteld veertig dagen duren, maar het stelde Marie-Christines verblijfsvergunning veilig. Twee jaar later overleed koning Leopold, en keerde ze terug naar België om de begrafenis bij te wonen. Ze groette het opgebaarde lichaam van haar vader, maar zodra zus Esmeralda belde met het dringende verzoek naar Argenteuil te komen, sloeg de schrik Marie-Christine om het hart en maakte ze rechtsomkeer, nog voor de uitvaart en zonder iemand van haar familie weer te zien. Het was meteen de allerlaatste keer dat ze voet op vaderlandse bodem zette. Het leven dat de tante van koning Filip daarna leidde, leest als een tragische soap.
PETER VAN CAMP
‘Toen ik haar mee uit eten nam, leek het alsof ze tien dagen niet gegeten had’
BADPAKKENDEFILÉS IN COWBOYBARS
Ze had intussen Jean-Paul Gourgues leren kennen, een gescheiden restaurateur uit Bordeaux. Na hun verhuis naar de VS belandde zijn naam in een FBI-database: Jean-Paul bleek onderdeel van een bende die in zijn thuisland gezocht werd voor inbraken in grote villa’s langs de Azurenkust. De Franse politie had hem geïdentificeerd en was hem op het spoor, maar hij was net op tijd naar Canada kunnen ontsnappen. Om het hoofd boven water te houden gaf Marie-Christine onder meer commentaar bij badpakkendefilés op de toog van een cowboybar. Ze nam het aanvankelijk niet nauw met relationele trouw en raakte zwanger van een Australiër, wat haar tot abortus noopte. Omdat ze ongehuwd met Jean-Paul samenwoonde, betaalde koning Boudewijn voor Marie-Christines scheiding van Paul Druker, zodat ze in 1989 kon hertrouwen. Intussen had de erfenis van Leopold, veertig miljoen Belgische frank of een miljoen euro, haar ogenschijnlijk financieel veiliggesteld. De prinses en haar man settelden zich in Californië, waar Marie-Christine enthousiast Hollywoodfeestjes en-sterren najoeg. Ze leurde met visitekaartjes waarop ze zich voorstelde als ‘Princess of Belgium’, in de hoop dat een grote producer een film over haar leven zou maken. In 1994, kort na Boudewijns dood, nodigde ze VTM een eerste keer uit naar Los Angeles, voor wat met 1,7 miljoen kijkers de drukst bekeken Telefacts-uitzending ooit zou worden.
ZWARE GOKVERSLAVING
Vlaanderen kreeg een uitgebreide kijk in het jetsetleven van de prinses, maar vooral Marie-Christines schokkende relaas over haar moeder (zie kader), de reden waarom ze België achter zich had gelaten, sloeg in als een bom. Amper acht jaar later stond de zender er dus opnieuw, voor een smeekbede om financiële steun. De prinses pleitte dat slechte investeringen en een failliet restaurant in San Diego haar hele fortuin hadden opgeslokt. In werkelijkheid kampte Jean-Paul met een zware gokverslaving, en had hij Leopolds erfenis in de casino’s van L.A. en Las Vegas opgesoupeerd. De hulp van Albert en de erfenis van Lilian, die in 2002 overleed, brachten opnieuw stabiliteit. Vijf jaar geleden trokken vrienden van de prinses in Story echter opnieuw aan de alarmbel: sinds ze zich in Sequim in Washington heeft teruggetrokken, heeft Marie-Christine met niemand nog contact. ‘Ik weet dat de situatie met mijn zus erg triest is’ bevestigde prinses Esmeralda toen aan onze redactie. ‘Ze wil geen enkel contact met mij of andere familieleden en met zoveel van haar vrienden.’ Ook prinses Léa, Alexanders weduwe, staat al jaren paraat om naar de VS te vertrekken om haar schoonzus te ontmoeten, maar Marie-Christine houdt al even lang de boot af. Vrienden uit haar jaren in L.A. wijten dat aan de controlerende invloed van Jean-Paul, die zijn vrouw in het verleden manipuleerde om zijn gokverslaving te verdoezelen. Uiterst betrouwbare intimi vertellen ons dat de prinses haar hele leven al naïef en goedgelovig is geweest, en zich makkelijk zaken laat opspelden.
AFGESCHERMD VAN DE BUITENWERELD
Ook verzoeken om interviews blijven sinds 2007 onbeantwoord. Journalist Thomas Van Hemeledonck vloog begin 2020 naar Sequim, maar zelfs dan kreeg hij nul op het rekest – hij kreeg Marie-Christine niet eens te spreken. ‘Toen ik aanbelde, kwam Jean-Paul opendoen. Ik stond bijna in het deurgat en op dat moment deed hij een stap naar voren en trok de deur achter zich dicht.’ De reporter, die de prinses door een raam in een zetel kon zien zitten, nodigde haar en haar man uit voor een etentje met het oog op een reportage. ’s Anderendaags zei Jean-Paul ‘dat hij met zijn vrouw had overlegd en dat ze niet op mijn vraag zouden ingaan. Hetzelfde scenario, hij trok meteen de deur achter zich dicht, dus in dat opzicht schermt hij haar wel af. Ik vroeg of ik haar mocht bedanken om ons verzoek in overweging te nemen, maar dat was niet mogelijk: ‘Ze wil niemand spreken, ze wil niet buitenkomen’, zei Jean-Paul’. De zorgen om de ‘verdwenen’ Marie-Christine blijven dus duren, ook over hoe ze er nu financieel voorstaat – wat mogelijks een van de motivaties van koning Albert is om contact te willen zoeken. Belgiës verloren prinses wordt in februari 75. Een toenadering tussen de broer en zus die elkaar al 65 jaar niet meer gesproken hebben, het zou voor beiden een bijzonder geschenk zijn.
ESMERALDA
‘Mijn zus wil geen enkel contact met mij of andere familieleden’
